GRONDWETLIKE HOF-UITSPRAAK – Hernuwing van vuurwapenlisensies, implikasies, kompensasie en moontlike amnestie

 Die uitspraak van die regters in die Grondwetlike Hof ten opsigte van SA Jagters se hofsaak teen die SAPD (Suid-Afrikaanse Polisiediens) oor die hernuwing van vuurwapenlisensies, wat in geheel deur die hof verwerp is, het sosiale media en WhatsApp-groepe aan die gons, meestal met oningeligte opinies en raad oor die hantering van laat aansoeke vir die hernuwing van vuurwapenlisensies, moontlike amnestie en kompensasie wat toegestaan sal word.

 Indien ’n wapeneienaar lid is van ’n jagtersvereniging of skietklub, sal dit raadsaam wees om direk by hul vereniging of klub seker te maak van die korrekte feite en stappe wat geneem moet word. Wapeneienaars wat nie aan ’n jagtersvereniging of skietklub behoort nie, word aangeraai om by een van die twee aan te sluit, of om aan te klop by ’n prokureur wat in vuurwapenwetgewing spesialiseer, soos MJ Hood & Associates.

 Aan die einde van die artikel verskyn inligting oor die agtergrond van die Grondwetlike Hof se uitspraak, maar hier is die feite:

 IMPLIKASIES

  • Wapens waarvan die lisensies reeds verval het en waarvoor daar nie betyds aansoek gedoen is vir hernuwing nie, is onwettig in die lisensiehouer se besit, en die lisensiehouer kan krimineel vervolg word vir die onwettige besit van sodanige wapen of wapens.
  • Die wapens waarvan die lisensies verval het, moet by die SAPD ingehandig word. Aansoek kan gedoen word vir kompensasie vir sodanige wapen of wapens.

 KOMPENSASIE INGEVOLGE ART 137 VAN DIE VUURWAPENWET (Regulasie 92)

  • Aansoek kan gedoen word deur ’n eienaar wat verplig word om ’n vuurwapen in te handig.
  • Hoogstens R500 vir ’n handwapen
  • Hoogstens R1 000 vir ’n geweer

 MOONTLIKE AMNESTIE INDIEN DIT AFGEKONDIG WORD DEUR DIE SAPD

  • Wapens waarvan die lisensies verval het en enige onwettige wapens kan by die SAPD ingehandig word.
  • Persone sal nie vervolg word vir die onwettige besit van die wapen of wapens wat ingehandig word nie.
  • Ballistiese toetse sal op die wapen gedoen word om vas te stel of dit met ’n misdaad verbind kan word. Indien die wapen wel met misdaad verbind word, kan die persoon wat die wapen ingehandig het, vervolg word vir die betrokke misdaad, maar nie vir die onwettige besit van die wapen nie.
  • Aansoek kan gedoen word vir ’n nuwe lisensie vir die betrokke wapen wat ingehandig is onder die amnestie. Sou die aansoek aan die vereistes voldoen, kan die SAPD ’n lisensie vir die betrokke wapen uitreik.

 Agtergrond

Onsekerhede oor die SAPD se interpretasie en toepassing van seksies 24 en 28 van die Wet op Beheer van Vuurwapens was die gevolg van die regsgeding tussen SA Jagters en die SAPD, spesifiek oor die probleme vir vuurwapeneienaars oor die hernuwing van lisensies. Ingevolge hierdie wet moet wapeneienaars binne 90 dae voordat ’n lisensie verval, aansoek doen om hul lisensies te hernu. Indien wapeneienaars hierdie sperdatum misloop, sal hulle hul lisensies verbeur. Tussen 2011 en 2016 het die minister van polisie tyd aan laat aansoekers toegestaan om aansoek te doen. Vroeg in 2016 het die polisie egter aangekondig dat laat aansoeke sluit, en wapens van wapeneienaars wat nog nie hul lisensies hernu het nie, by die polisie ingehandig moet word.

 In 2017 het die Hooggeregshof beslis dat seksies 24 en 28 van die Wet op Beheer van Vuurwapens ongrondwetlik is, dat alle vuurwapenlisensies wat verval of binnekort sou verval, nog steeds geldig sou wees totdat die betrokke artikels deur die Grondwetlike Hof hersien is, en dat die parlement 18 maande tyd het om die wet te wysig om aan grondwetlike beginsels te voldoen.

 Die Grondwetlike Hof het die 2017 Hooggeregshof-uitspraak verwerp, en dus is seksies 24 en 28 van die Wet op Beheer van Vuurwapens, 2000 (Wet No 60 van 2000) van krag.

 CONSTITUTIONAL COURT JUDGEMENT – Renewal of firearm licences, implications, compensation and possible amnesty

 The verdict of judges in the Constitutional Court on the court case of SA Hunters vs the SAPS (South African Police Service) regarding the renewal of firearm licences, which has been rejected by the court, has caused a stir on social media and WhatsApp groups – mostly consisting of uninformed opinions and advice on how to deal with late applications for renewal of firearm licences, possible amnesty and compensation that will be granted.

 If a firearm owner is a member of a hunting association or a shooting club, it would be wise to liaise directly with his / her association or club regarding the correct facts and steps that need to be taken. Firearm owners who do not belong to a hunting association or a shooting club are advised to join either one of the two. Alternatively, they can consult an attorney that specialises in firearms law, such as MJ Hood & Associates.

 Information on the background of the Constitutional Court’s verdict appears at the end of this article, but herewith the facts:

 IMPLICATIONS

  • Weapons with expired licences and for which application for renewal has not been done in time, are illegally owned by the licence holder, and the licence holder could be criminally prosecuted for illegal possession of such weapon / weapons.
  • Weapons with expired licences must be handed in at the SAPS. Owners can apply for compensation of such weapon / weapons.

 COMPENSATION IN TERMS OF ART 137 OF THE FIREARMS CONTROL ACT (Regulation 92)

  • An owner that is forced to hand in a firearm can apply for compensation.
  • Maximum R500 for a hand-gun
  • Maximum R1 000 for a gun

 POSSIBLE AMNESTY IF ANNOUNCED BY THE SAPS

  • Weapons with expired licences and any illegal weapons can be handed in at the SAPS.
  • No one will be prosecuted for illegal possession of the weapon / weapons that are handed in.
  • Ballistic tests will be performed on the weapon to determine whether it can be connected to a crime. Should this be the case, the person who handed in the weapon could be prosecuted for the specific crime, but not for illegal possession of such weapon.
  • An owner can apply for a new licence for the relevant firearm that was handed in under the amnesty. Should the application comply with the necessary requirements, the SAPS can issue a licence for the particular firearm.

 Background

Uncertainties about the SAPS’ interpretation and implementation of sections 24 and 28 of the Firearms Control Act flowed from the lawsuit between SA Hunters and the SAPS, specifically regarding the problem of licence renewal facing firearm owners. In terms of this act, firearm owners should apply for licence renewal within 90 days before expiry of a licence. Should they fail to do so, they will lose their licences. Between 2011 and 2016, the minister of police granted late applicants time to hand in an application. However, early in 2016, the SAPS announced that late applications were closing, and that firearm owners should hand in any firearms for which they have not renewed licences.

 In 2017 the Supreme Court ruled that sections 24 and 28 of the Firearms Control Act were unconstitutional, that all firearm licences that expired, or would shortly do so, would still be valid until the relevant sections had been reviewed by the Constitutional Court, and that parliament had 18 months’ grace to amend the act in order to comply with constitutional principles. 

 The Constitutional Court rejected the 2017 Supreme Court verdict. Subsequently, sections 24 and 28 of the Firearms Control Act, 2000 (Act No 60 of 2000) came into force.

Facebook